Kurs metody Vojty: kursy i organizatorzy

Skąd się wzięła metoda Vojty

Według Internationale Vojta Gesellschaft (IVG) Václav Vojta (1917-2000), neurolog i neurolog dziecięcy, w 1954 r. dostał zadanie uruchomienia programu leczenia dzieci z mózgowym porażeniem, a od 1959 r. rozwijał „zasadę Vojty”. W 1968 r. wyemigrował do RFN, do Kolonii, a od 1975 r. pracował w Monachium.[1]

W 1984 r. powstało Václav-Vojta-Gesellschaft z siedzibą w Monachium, w 1994 r. przemianowane na Internationale Vojta Gesellschaft. IVG liczy około 70 członków - lekarzy i fizjoterapeutów z kwalifikacjami nauczycielskimi - m.in. z Niemiec, Czech, Polski, Hiszpanii, Szwajcarii, Austrii, Japonii i Korei.[2]

Na czym polega

Podstawą jest odruchowa lokomocja. Terapeuta wywiera ukierunkowany nacisk na określone strefy ciała pacjenta leżącego na brzuchu, plecach lub boku. Według IVG bodziec wywołuje automatycznie, bez udziału woli pacjenta, dwa kompleksy ruchowe: odruchowe pełzanie i odruchowe obracanie. Czynności takich jak chwytanie, obracanie się czy chód się nie ćwiczy.[3]

IVG zaznacza, że u niemowląt aktywacja często wyraża się płaczem.[3] Drugą częścią metody jest diagnostyka oparta na reakcjach posturalnych, służąca wczesnemu wykrywaniu zaburzeń.[1]

Jak wygląda ścieżka kształcenia

IVG opisuje kurs terapii prowadzony w Niemczech: łącznie 8 tygodni w kursach A, B, C i D, z wymogiem 2 lat praktyki klinicznej jako fizjoterapeuta. Kurs obejmuje leczenie pacjentów przez uczestników pod nadzorem instruktorów Vojty.[4] Kursy diagnostyczne są tylko dla lekarzy, a szkolenia doskonalące - tylko dla absolwentów kursu terapii.[5]

Większość nauczycieli pracuje w ośrodkach kwalifikacyjnych autoryzowanych przez IVG, według „Standardów i wytycznych IVG”.[2] Nie udało się nam potwierdzić, czy kursy w Polsce mają ten sam układ, więc warto sprawdzić to u organizatora.

Co mówią badania

Obraz stanu badań nad metodą Vojty zmieniło w 2026 r. wycofanie jednej pracy, dlatego opisujemy go dokładnie.

• Przegląd przeglądów (stan na 2019 r.). Metodę Vojty oceniono jako „prawdopodobnie nieskuteczną” dla poprawy umiejętności ruchowych w mózgowym porażeniu dziecięcym (żółte światło, ocena słabo negatywna). U niemowląt z mózgowym porażeniem również „wydaje się nieskuteczna” dla umiejętności ruchowych.[6]
• Przegląd z 2012 r. dotyczący funkcji kończyny dolnej w mózgowym porażeniu dziecięcym obejmował metodę Vojty wśród „podejść koncepcyjnych”, ale jego abstrakt nie podaje dla niej osobnego wniosku.[7]
• Wycofana metaanaliza. Przegląd z metaanalizą „Critical review of the evidence for Vojta Therapy” (Frontiers in Neurology, 2024, 55 badań) wydawca wycofał 24 sierpnia 2026 r. Po zgłoszeniach wątpliwości co do naukowej wiarygodności pracy przeprowadzono postępowanie; autorzy nie przedstawili zadowalającego wyjaśnienia i wnioski uznano za niewiarygodne. Autorzy nie zgadzają się z wycofaniem. Nie traktujemy tej pracy jako dowodu ani za metodą, ani przeciw niej.[8]

Innego aktualnego przeglądu systematycznego z metaanalizą nie znaleźliśmy. Obecny obraz opiera się więc głównie na słabo negatywnej ocenie z przeglądu przeglądów.

Na co zwrócić uwagę przy wyborze kursu

• Czy kurs prowadzą instruktorzy IVG i czy jest częścią pełnego kursu terapii? Punkt odniesienia: 8 tygodni w kursach A-D i 2 lata praktyki jako warunek.[4]
• Czy program obejmuje leczenie pacjentów pod nadzorem? W kursie opisanym przez IVG tak.[4]
• Czy kurs przedstawia aktualny stan badań? W tym to, że metaanalizę z 2024 r. wycofano. To kryterium redakcyjne.[8]
• Czy uczy rozmowy z rodzicami? IVG pisze, że u niemowląt aktywacja często wyraża się płaczem, więc przygotowanie rodziców jest częścią pracy. Wniosek jest redakcyjny.[3]

WIADOMOŚCI KATEDRY

Daj znać, gdy Katedra ogłosi coś z dziedziny: pediatria

Prowadzimy własne szkolenia i webinary dla fizjoterapeutów. Zostaw adres, a napiszemy, gdy ogłosimy termin z tej dziedziny - nie częściej niż kilka razy w miesiącu. Adresu nie przekazujemy organizatorom z katalogu.