Kurs terapii punktów spustowych: techniki manualne

Skąd się wzięła i na czym polega

Koncepcję mięśniowo-powięziowego źródła bólu opisali w USA w 1952 r. J. Travell i S.H. Rinzler.[1] Według tej koncepcji punkty spustowe w napiętych pasmach mięśnia powodują ból miejscowy i rzutowany, a ucisk lub inne techniki manualne mają je dezaktywować. Teoria jest przedmiotem sporu naukowego, opisanego niżej.[2][3]

Jak wygląda ścieżka kształcenia

Nie znaleźliśmy jednej organizacji nadzorującej kształcenie w terapii punktów spustowych. Przykładem organizacji krajowej jest szwajcarska IMTT, która uczy manualnej terapii punktów spustowych i nadaje tytuł certyfikowanego terapeuty IMTT.[4]

W polskim programie specjalizacji w dziedzinie fizjoterapii lokalizacji punktów spustowych dotyczy 40-godzinny kurs „Anatomia palpacyjna z elementami terapii manualnej i lokalizacją TrPs”.[5] Nakłuwanie punktów spustowych igłą opisujemy w przewodniku po kursach dry needling.

Co mówią badania

• Rzetelność rozpoznania. W przeglądzie 9 badań żadne nie spełniło wszystkich kryteriów jakości. Zgodność badających była wyższa dla objawów subiektywnych (tkliwość, kappa 0,22-1,0) niż obiektywnych (napięte pasmo -0,08 do 0,75, odpowiedź drżeniem -0,05 do 0,57). Autorzy uznali, że badania palpacyjnego nie można obecnie zalecić jako rzetelnego testu.[3]
• Spór o teorię. Autorzy przeglądu z 2015 r. uznają teorię zespołu bólu mięśniowo-powięziowego wywołanego punktami spustowymi za obaloną, nie negując samych objawów klinicznych. To stanowisko jednej strony sporu - do pracy opublikowano polemiki.[2]
• Ból przewlekły. W metaanalizie 19 badań z randomizacją (1047 osób) terapia manualna punktów spustowych nie zmniejszała istotnie bólu w krótkim okresie (SMD -0,53; 95% CI -1,08 do 0,02), ale poprawiała funkcję (SMD -0,77; -1,27 do -0,26). Autorzy ocenili dowody jako słabe i uznali, że obecnie nie można jej zalecać.[6]
• Porównanie z dry needlingiem. W bólu szyi i górnej części pleców obie metody nie różniły się skutecznością (6 badań z randomizacją, 241 osób).[7]
• Wyjątek - staw skroniowo-żuchwowy. Wytyczne BMJ z 2023 r. dają silną rekomendację manualnej terapii punktów spustowych w przewlekłym bólu związanym z zaburzeniami skroniowo-żuchwowymi.[8] Więcej w przewodniku po kursach terapii stawu skroniowo-żuchwowego.

Na co zwrócić uwagę przy wyborze kursu

• Czy kurs mówi o rzetelności rozpoznania i o sporze wokół teorii? To kryterium redakcyjne, oparte na przeglądach z 2009 i 2015 r.[3][2]
• Czy wskazuje, gdzie dane są lepsze, a gdzie słabe? Przykład: silna rekomendacja w zaburzeniach skroniowo-żuchwowych i słabe dowody w bólu przewlekłym ogólnie.[8][6]
• Ile praktyki palpacji pod okiem prowadzącego? Zgodność między badającymi przy objawach obiektywnych bywa niska, więc informacja zwrotna od prowadzącego ma znaczenie. To kryterium redakcyjne.[3]

WIADOMOŚCI KATEDRY

Daj znać, gdy Katedra ogłosi coś z dziedziny: tkanki miękkie

Prowadzimy własne szkolenia i webinary dla fizjoterapeutów. Zostaw adres, a napiszemy, gdy ogłosimy termin z tej dziedziny - nie częściej niż kilka razy w miesiącu. Adresu nie przekazujemy organizatorom z katalogu.