Kurs dry needling: igłoterapia sucha dla fizjoterapeutów

Skąd się wzięła i na czym polega

Koncepcję mięśniowo-powięziowego źródła bólu opisali w 1952 r. J. Travell i S.H. Rinzler w pracy „The myofascial genesis of pain”.[1] W 1979 r. Karel Lewit z Pragi opisał w czasopiśmie Pain „efekt igły”: zauważył, że przy miejscowym znieczulaniu punktów bólowych wspólnym czynnikiem było nakłucie, a nie lek. W serii 241 pacjentów (312 miejsc) natychmiastowe zniesienie bólu uzyskano w 86,8% przypadków - bez grupy kontrolnej.[2]

W igłoterapii suchej cienką igłę wprowadza się, bez podawania leku, w punkt spustowy lub tkankę mięśniową, co ma zmniejszać ból i napięcie. Polski program specjalizacji w dziedzinie fizjoterapii nazywa tę technikę „stymulacją śródmięśniową (dry needling)” i łączy ją z badaniem wzorca zaburzeń mięśniowo-powięziowych i punktów spustowych.[3] Manualną pracę z punktami spustowymi opisujemy w przewodniku po kursach terapii punktów spustowych.

Jak wygląda ścieżka kształcenia

Nie znaleźliśmy jednej międzynarodowej organizacji, która nadzorowałaby kształcenie w dry needlingu. Przykładem organizacji krajowej jest szwajcarska IMTT, działająca od 1995 r. i uznana za grupę specjalistyczną szwajcarskiego związku fizjoterapeutów. Uczy manualnej terapii punktów spustowych oraz dry needlingu powierzchownego i głębokiego i nadaje tytuł certyfikowanego terapeuty IMTT.[4]

W polskim programie specjalizacji jest kurs „Stymulacja śródmięśniowa (dry needling)”: 40 godzin, 5 dni, stacjonarnie, zakończony sprawdzianem. W karcie umiejętności praktycznych przewidziano 5 zabiegów wykonanych w stażu ortopedyczno-urazowym.[3]

Co mówią przepisy i dokumenty

Poniżej zebraliśmy, co mówią konkretne dokumenty (stan na 16 października 2026 r.). Nie oceniamy, co z nich wynika - to kwestia wykładni prawnej.

• Ustawa o zawodzie fizjoterapeuty (tekst jednolity z 2026 r.) i rozporządzenie Ministra Zdrowia z 27 czerwca 2018 r. w sprawie szczegółowego wykazu czynności zawodowych fizjoterapeuty nie wymieniają igłowania ani nakłuwania.[5][6]
• Program specjalizacji CMKP (aktualizacja z 10.11.2021) wymienia „wykonywanie stymulacji śródmięśniowej (dry needling)” wśród kompetencji zawodowych, które uzyskuje specjalista w dziedzinie fizjoterapii.[3]
• Krajowa Izba Fizjoterapeutów w tekście z 8 stycznia 2020 r. (przy przeglądzie literatury o suchym igłowaniu) napisała, że przegląd nie jest wytycznymi ani rekomendacjami, że prawnicy nie są zgodni co do interpretacji przepisów, a suche igłowanie nie jest jasno opisane w kompetencjach zawodowych. Według KIF może ono mieścić się w procedurach fizykoterapii, a celem samorządu było wpisanie go do przyszłej nowelizacji rozporządzenia. Tekst powstał przed obecną wersją programu specjalizacji.[7]
• KIF w odpowiedziach o OC w ramach składki (28 kwietnia 2025 r.) podaje, że ubezpieczenie obejmuje suche igłowanie, jeśli fizjoterapeuta jest do niego „uprawniony”, co strona tłumaczy jako ukończenie szkoleń lub kursów potwierdzonych certyfikatami.[8]
• Adwokatka Joanna Szufel w tekście z 22 października 2021 r. wyraża opinię, że jeśli ustawa nie przewiduje przerywania ciągłości skóry, kurs ani certyfikat tego nie zmienia, i zaleca daleko idącą ostrożność. Opinia nie odnosi się do programu specjalizacji.[9]

W razie wątpliwości co do zakresu uprawnień warto zapytać Krajową Izbę Fizjoterapeutów.

Co mówią badania

• Skuteczność. Przegląd 36 przeglądów systematycznych (jakość oceniana narzędziem AMSTAR-2) wykazał, że dry needling jest lepszy od zabiegu pozorowanego lub braku leczenia i równie skuteczny jak inne interwencje w krótkoterminowej redukcji bólu, niezależnie od okolicy ciała. Wyniki dla funkcji były sprzeczne, danych średnio- i długoterminowych jest mało, a protokoły wymagają standaryzacji.[10]
• Bezpieczeństwo. Przegląd z 2026 r. objął 59 prac (25 pacjentów w opisach przypadków, 1947 osób w badaniach z randomizacją i prospektywnych oraz 2380 terapeutów w ankietach). Drobne zdarzenia niepożądane występowały w 0-48,15% zabiegów, a poważne w 0-0,43%, ale w całej swojej praktyce poważne zdarzenie zgłaszało 0,98-39,14% terapeutów. Autorzy piszą, że przeważają drobne zdarzenia, ale możliwe są rzadkie poważne powikłania.[11]
• Sport. W przeglądzie 24 badań (580 sportowców) wpływ na ból był wyraźniejszy niż na wyniki sportowe; danych długoterminowych jest mało.[12]
• Porównanie z terapią manualną. W bólu szyi i górnej części pleców dry needling nie różnił się od manualnej terapii punktów spustowych (6 badań z randomizacją, 241 osób).[13]

Na co zwrócić uwagę przy wyborze kursu

• Ile praktyki igłowania pod nadzorem? Zapytaj, ile zabiegów wykonuje każdy uczestnik. Punkt odniesienia: w programie specjalizacji kurs trwa 40 godzin, a w stażu przewidziano 5 zabiegów.[3]
• Czy kurs uczy bezpieczeństwa? Chodzi o anatomię stref ryzyka, aseptykę, postępowanie przy powikłaniach i zgodę pacjenta. To kryterium redakcyjne, oparte na przeglądzie zdarzeń niepożądanych.[11]
• Co organizator mówi o uprawnieniach? Dobrze, gdy przedstawia stan dokumentów, zamiast obiecywać „uprawnienia” po kursie. KIF wiąże ochronę OC z certyfikatem, a cytowana adwokatka uważa, że certyfikat nie zmienia zakresu ustawy - to kryterium redakcyjne, oparte na tych dwóch źródłach.[8][9]
• Co poświadcza dokument? Sprawdź, czy kurs kończy się sprawdzeniem umiejętności i jaki dokument dostajesz.

WIADOMOŚCI KATEDRY

Daj znać, gdy Katedra ogłosi coś z dziedziny: tkanki miękkie

Prowadzimy własne szkolenia i webinary dla fizjoterapeutów. Zostaw adres, a napiszemy, gdy ogłosimy termin z tej dziedziny - nie częściej niż kilka razy w miesiącu. Adresu nie przekazujemy organizatorom z katalogu.