Kursy OMT zgodne z IFOMPT: pełna ścieżka terapeuty manualnego

Czym jest IFOMPT i ortopedyczna terapia manualna

IFOMPT (International Federation of Orthopaedic Manipulative Physical Therapists) działa od 1974 r.[1] W 1978 r. została pierwszą podgrupą WCPT, czyli dzisiejszej World Physiotherapy.[2]

Według definicji przyjętej w Kapsztadzie w 2004 r. ortopedyczna terapia manualna (OMT) to wyspecjalizowany obszar fizjoterapii w postępowaniu z zaburzeniami nerwowo-mięśniowo-szkieletowymi. Opiera się na rozumowaniu klinicznym, wykorzystuje techniki manualne i ćwiczenia terapeutyczne, a kieruje się dostępnymi dowodami i biopsychospołecznym obrazem pacjenta.[3] OMT nie jest więc jedną szkołą technik, tylko obszarem specjalizacji ze wspólnym standardem kształcenia.

Co znaczy kurs zgodny z IFOMPT

IFOMPT nie certyfikuje pojedynczych kursów ani osób. Jej członkami są krajowe organizacje (Member Organisations, MO), które muszą prowadzić lub uznawać programy kształcenia podyplomowego zgodne ze standardami edukacyjnymi i być uznane przez krajowe stowarzyszenie fizjoterapeutów należące do WCPT.[3]

Programy przechodzą ocenę Komitetu Standardów, a utrzymanie członkostwa wymaga formalnych ocen. Aktualny jest dokument standardów z 2016 r., zatwierdzony w Glasgow; opisuje 10 wymiarów i efekty uczenia się, celowo bez narzucania metod nauczania.[3] Według FAQ federacji kwalifikację z akredytowanego programu ma się przez członkostwo w krajowej organizacji członkowskiej, a w razie wątpliwości należy zapytać tę organizację.[4]

Hasło „według standardów IFOMPT” ma więc znaczenie formalne tylko wtedy, gdy kurs jest częścią programu uznanego przez konkretną organizację członkowską. Status polskich organizacji w IFOMPT warto sprawdzić bezpośrednio w federacji albo u organizatora programu - nam nie udało się go jednoznacznie potwierdzić.

Jak wygląda ścieżka kształcenia

Standard IFOMPT określa minimalne godziny całego programu:[3]

• co najmniej 200 godzin zajęć kierowanych z teorii,
• co najmniej 150 godzin kierowanej nauki umiejętności praktycznych,
• co najmniej 150 godzin praktyki klinicznej pod opieką mentora, który musi być członkiem organizacji członkowskiej i mieć jej zgodę.

Dokument zastrzega, że godziny nie są miarą minimalnych kompetencji. Już w 1975 r. Komitet Standardów pisał, że kształcenie oparte na kilku krótkich kursach może być tylko rozwiązaniem przejściowym.[3]

W katalogu są w tej grupie programy wielomodułowe liczone w setkach godzin albo dziesiątkach dni zajęć, często z wymaganiem ukończenia wcześniejszej szkoły terapii manualnej.

Co mówią badania

Najważniejszym dokumentem IFOMPT dla codziennej praktyki jest rama badania odcinka szyjnego pod kątem patologii naczyniowych przed interwencją. To konsensus, a nie metaanaliza.[5] W badaniu walidacyjnym czułość ramy wyniosła 0,50, a swoistość 0,63, więc nie jest ona testem przesiewowym, tylko sposobem uporządkowania rozumowania.[6]

Programy kształcenia wdrażają ramę nierówno. W ankiecie wśród 39 programów 61,5% wdrożyło ramę, a 10,3% nie zamierzało tego zrobić; około 54% przewidywało dalsze nauczanie testów pozycyjnych, a około 90% - testów więzadeł czaszkowo-kręgowych.[7] Szczegóły w artykule Przeciwwskazania do manipulacji szyjnej: rama IFOMPT.

Na co zwrócić uwagę przy wyborze programu

• Kto uznaje program? Zapytaj, która organizacja członkowska IFOMPT uznaje program i jak można to sprawdzić.[3][4]
• Ile praktyki klinicznej pod opieką mentora? Standard wymaga co najmniej 150 godzin w całym programie.[3]
• Czy treść jest aktualna? Czy program uczy kwalifikacji odcinka szyjnego według ramy IFOMPT, czy nadal testów pozycyjnych?[7]
• Jak wygląda egzamin końcowy? Czy sprawdza umiejętności praktyczne na żywo, czy tylko wiedzę?

Czy IFOMPT certyfikuje kursy terapii manualnej?+

Nie. IFOMPT nie certyfikuje pojedynczych kursów ani osób. Kwalifikację daje program uznany przez krajową organizację członkowską IFOMPT, więc warto zapytać organizatora, o którą organizację i który program chodzi.

Ile godzin trwa program OMT według IFOMPT?+

Standard z 2016 r. wymaga co najmniej 200 godzin zajęć z teorii, 150 godzin nauki umiejętności praktycznych i 150 godzin praktyki klinicznej pod opieką mentora. Dokument zastrzega, że liczba godzin nie jest miarą kompetencji.

Co oznacza skrót OMT?+

Ortopedyczna terapia manualna. Według definicji IFOMPT to wyspecjalizowany obszar fizjoterapii oparty na rozumowaniu klinicznym, łączący techniki manualne i ćwiczenia terapeutyczne z dostępnymi dowodami i biopsychospołecznym obrazem pacjenta.

Czy krótki kurs może być częścią ścieżki IFOMPT?+

Tylko jeśli jest modułem programu uznanego przez organizację członkowską IFOMPT. Już w 1975 r. Komitet Standardów pisał, że kształcenie oparte na kilku krótkich kursach może być tylko rozwiązaniem przejściowym.