Kurs DNS: Dynamic Neuromuscular Stabilization

Skąd się wzięła i na czym polega

Według Prague School of Rehabilitation współczesną postać DNS (Dynamic Neuromuscular Stabilization) opracował i usystematyzował prof. Pavel Kolář.[1] Prague School podaje, że Kolář jest z wykształcenia fizjoterapeutą, kieruje Kliniką Rehabilitacji Szpitala Uniwersyteckiego Motol (2. Wydział Lekarski Uniwersytetu Karola w Pradze), a na rozwój DNS wpłynęli Karel Lewit, Václav Vojta i Vladimír Janda.[2] Czescy instruktorzy DNS według tej samej organizacji uczyli się technik „Prague School of Manual Medicine & Rehabilitation” m.in. od Lewita, Jandy, Vojty i Ludmiły Mojžíšovej i uczą studentów medycyny oraz fizjoterapii Uniwersytetu Karola.[3] Na stronie Prague School nazwa DNS jest oznaczona jako zastrzeżony znak towarowy (®).[1]

Główne założenie Prague School opisuje tak: jakość ruchu nie zależy wyłącznie od mięśni i stawów, lecz przede wszystkim od tego, jak ruch kontroluje ośrodkowy układ nerwowy. DNS ma wykorzystywać naturalne wzorce ruchowe, które powstają we wczesnym rozwoju dziecka, i przywracać je tam, gdzie zostały zaburzone. Za podstawy metody organizacja podaje neurologię, kinezjologię rozwojową i praktykę kliniczną.[1]

Program kursu A pokazuje, czego dotyczy praca w DNS. Według Prague School obejmuje m.in.:[4]

• rozwój funkcji posturalno-lokomocyjnych dziecka w pierwszych 18 miesiącach życia,
• stabilizację kręgosłupa w płaszczyźnie strzałkowej, regulację ciśnienia śródbrzusznego i rolę przepony w oddychaniu i funkcji posturalnej,
• funkcjonalne testy DNS,
• terapię i autoterapię w pozycjach rozwojowych, np. w modelu 3. i 6. miesiąca na plecach i na brzuchu, w klęku podpartym i w przysiadzie.

Jak wygląda ścieżka kształcenia

Kalendarz kursów Prague School dzieli kształcenie na kilka ścieżek:[5]

• Kursy kliniczne A, B, C i D. Według Prague School kurs A trwa 3 dni (18 godzin kontaktowych), B i C - po 3-4 dni (18-24 godziny), a D - 6 dni (36 godzin) i odbywa się w Pradze.[4][6][7] Kurs B dotyczy wzorców zróżnicowanych, a kurs C m.in. obręczy barkowej, miednicy i stawu biodrowego oraz kręgosłupa.[6]
• Kursy pediatryczne - trzy części po 4 dni, łącznie 72 godziny kontaktowe.[8]
• Kursy ćwiczeń (Exercise) i treningu siłowego (Strength Training) - po trzy części. Kursy Exercise wprowadzają zasady DNS do ćwiczeń i treningu.[5][9]
• Kursy specjalistyczne - m.in. Pelvic Health, skolioza, terapia manualna, stopa i chód, bieganie, pacjenci neurologiczni, odcinek lędźwiowy i obręcz barkowa.[5]

Według Prague School kursy kliniczne są przeznaczone dla licencjonowanych przedstawicieli zawodów medycznych (w tym lekarzy, fizjoterapeutów i terapeutów zajęciowych), a organizator może dodatkowo zawęzić grupę zawodów.[10] Kursy pediatryczne mają podobne ograniczenie.[8] Kursy Exercise są według tej organizacji kierowane szerzej: do klinicystów, trenerów, terapeutów pracy z ciałem, fizjologów wysiłku i kinezjologów.[9]

Po kursach A, B i C lokalny instruktor wydaje zaświadczenie o udziale („Certificate of Attendance”). „Certificate of Achievement” Prague School wydaje dopiero po zdaniu testu, który jest dobrowolny i płatny osobno (test A - 65 euro, testy B i C - po 150 euro). Na wyższy kurs można się zapisać bez zdanego testu z niższego.[4][6][11]

Tytuł DNS Practitioner wymaga kursu D, na który Prague School zaprasza osoby spełniające warunki: m.in. Certificates of Achievement z kursów A, B i C, co najmniej dwa dodatkowe warsztaty DNS i zgłoszenie od 2 do 5 lat po kursie A. Kurs kończy się egzaminem praktycznym. Status trzeba podtrzymywać, biorąc udział w co najmniej jednym kursie DNS co 3 lata.[7] Osobne tytuły obejmują m.in. DNS Certified Pediatric Practitioner (m.in. trzy części kursu pediatrycznego z testami i 3 lata praktyki DNS) oraz DNS Certified Exercise Trainer i DNS Certified Strength Coach (test online i egzamin praktyczny).[8][11]

Prague School publikuje listę czeskich instruktorów DNS i listę certyfikowanych instruktorów spoza Czech. O tych drugich pisze, że uczyli się u prof. Kolářa i czeskich instruktorów i uczą podstaw DNS na kursach klinicznych, kursach umiejętności i kursach ćwiczeń.[3][12] W kalendarzu kursów Prague School (stan na 17.10.2026) są terminy w Polsce: kursy A, B i C, części 1 i 2 kursu pediatrycznego oraz część 1 kursu Pelvic Health. Według kalendarza kursy są prowadzone w języku angielskim.[5]

Co mówią badania

W PubMed hasło „dynamic neuromuscular stabilization” dawało 17 października 2026 r. 71 wyników, w tym 3 przeglądy systematyczne z metaanalizą - wszystkie o bólu kręgosłupa lub krzyża. Przeglądów systematycznych dotyczących dzieci ani sportowców w tym wyszukiwaniu nie było.[13] Wyniki metaanaliz różnią się wielkością efektu dla bólu, dlatego podajemy je obok siebie:

• Ból krzyża, DNS i metoda Vojty łącznie (2024). W 12 badaniach klinicznych interwencje opisane jako „DNS/Vojta” zmniejszały ból (SMD -1,09; 95% CI -1,74 do -0,44) i niepełnosprawność (SMD -0,91) oraz poprawiały jakość życia; nie poprawiały istotnie równowagi ani ruchomości kręgosłupa. Autorzy uznali podejście za obiecujące i wymagające dalszych badań. Abstrakt nie podaje liczby uczestników ani oceny pewności dowodów.[14]
• Przewlekły ból kręgosłupa (2026). W 12 badaniach (531 uczestników) efekt dla bólu był na granicy istotności (SMD -0,51; 95% CI -1,03 do 0,00) przy dużej niejednorodności, a dla niepełnosprawności istotny (SMD -0,49; 95% CI -0,89 do -0,10). Pewność dowodów była ogólnie niska. Autorzy piszą, że DNS może poprawiać funkcję, a wpływ na ból wydaje się ograniczony.[15]
• Niespecyficzny ból krzyża (2026). W 8 badaniach (289 uczestników) interwencje oparte na DNS zmniejszały ból (SMD -1,17; 95% CI -1,85 do -0,48) przy bardzo dużej niejednorodności (I² = 85%), której nie wyjaśniły analizy podgrup. Według autorów wielkość efektu, jego znaczenie kliniczne i możliwość uogólnienia pozostają niepewne.[16]
• Przegląd zakresu (2024). Spośród 18 prac (483 osoby) tylko 4 dotyczyły efektów DNS w przewlekłym bólu krzyża; autorzy piszą o niedostatku dowodów.[17]

Poza bólem krzyża są pojedyncze, niewielkie badania, np.:

• Sportowcy. W badaniu z randomizacją (40 amatorów z przewlekłą niestabilnością stawu skokowego, 6 tygodni) trening DNS i trening równowagi dawały większą poprawę niż konwencjonalna fizjoterapia, bez różnic między grupami w skali CAIT.[18]
• Mózgowe porażenie. W badaniu bez grupy kontrolnej (15 osób z diplegią spastyczną, 4 tygodnie) wyniki GMFM dla stania, chodu i skoków poprawiły się.[19]

Na co zwrócić uwagę przy wyborze kursu

Poniższe pytania można zadać organizatorowi. Przy każdym podajemy punkt odniesienia ze źródła.

• Który to poziom? Prague School rozróżnia kursy kliniczne A-D, pediatryczne, Exercise, Strength Training i specjalistyczne. Zapytaj, którą część ścieżki obejmuje kurs i czy jest w kalendarzu kursów Prague School.[5]
• Kto prowadzi kurs? Prague School publikuje listy instruktorów czeskich i certyfikowanych instruktorów spoza Czech - można sprawdzić, czy prowadzący na nich jest.[3][12]
• Jaki dokument dostaje się po kursie? Zaświadczenie o udziale wydaje lokalny instruktor, a Certificate of Achievement Prague School - dopiero po zdanym, osobno płatnym teście.[4][11]
• Jakie są wymagania wstępne? Według Prague School kursy kliniczne i pediatryczne są dla licencjonowanych zawodów medycznych, a kursy Exercise dla szerszej grupy. Zapytaj, kogo przyjmuje dany kurs i czy wymaga wcześniejszych poziomów.[10][8][9]
• W jakim języku jest kurs? Kalendarz Prague School podaje język angielski. Zapytaj, czy jest tłumaczenie i kto je prowadzi.[5]
• Ile godzin obejmuje kurs? Punkt odniesienia: kurs A - 18 godzin kontaktowych, B i C - po 18-24, kursy pediatryczne - łącznie 72.[4][6][8]
• Co kurs mówi o stanie badań? Przeglądy systematyczne dotyczą głównie bólu kręgosłupa, a w części z nich pewność dowodów była niska albo niejednorodność duża.[15][16]

WIADOMOŚCI KATEDRY

Daj znać, gdy Katedra ogłosi coś z dziedziny: neurorehabilitacja

Prowadzimy własne szkolenia i webinary dla fizjoterapeutów. Zostaw adres, a napiszemy, gdy ogłosimy termin z tej dziedziny - nie częściej niż kilka razy w miesiącu. Adresu nie przekazujemy organizatorom z katalogu.