Kurs McKenzie (MDT): części A-D i egzamin

Skąd się wzięła metoda McKenziego

Według Instytutu McKenziego Robin McKenzie w 1956 r. w swojej klinice w Wellington (Nowa Zelandia) przypadkowo zaobserwował przesuwanie się bólu z nogi lub pośladka w stronę środka pleców. Zjawisko nazwano później centralizacją. Instytut założono w 1982 r.; dziś ma 28 oddziałów.[1]

Na czym polega

Badanie polega na obserwacji, jak objawy reagują na powtarzane ruchy i utrzymywane pozycje. Na tej podstawie pacjenta klasyfikuje się do zespołu derangement, dysfunkcji, zespołu posturalnego albo grupy „inne” - łącznie to 16 wzajemnie wykluczających się klasyfikacji. Leczenie dobiera się do klasyfikacji, np. ruchy w kierunku preferowanym.[2]

Metoda stawia na samodzielne postępowanie pacjenta. Techniki wykonywane przez terapeutę dodaje się dopiero wtedy, gdy siły generowane przez pacjenta nie wystarczają. Według Instytutu centralizacja wiąże się z lepszym rokowaniem.[2]

Jak wygląda ścieżka kształcenia

Program składa się z kursów Part A-D. Część A jest pierwsza, część D ostatnia, a B i C można odbyć w dowolnej kolejności. Po ukończeniu wszystkich czterech można podejść do egzaminu Credentialling Examination; zdający używa skrótu Cred. MDT. Prowadzący kursy muszą mieć Diploma MDT i praktykować klinicznie co najmniej 800 godzin rocznie. Oddziały prowadzą też kursy przypominające.[3]

Oddział brytyjski opisuje program jako pięć kursów (Part A-E), z których do egzaminu wymagane są A-D. Najwyższym poziomem jest Diploma MDT. Kształcenie koordynują licencjonowane oddziały, a tam, gdzie oddziału nie ma - centrala.[4]

W katalogu części kursu trwają zwykle 4 dni (28 godzin).

Co mówią badania

Wyniki zależą od dolegliwości i od tego, z czym metodę porównano.

• Ból krzyża. W metaanalizie (17 badań z randomizacją, dane z 11) w bólu ostrym MDT nie różniła się od innych interwencji. W bólu przewlekłym wypadła lepiej od samych ćwiczeń pod względem niepełnosprawności (SMD -0,45), ale nie różniła się od terapii manualnej z ćwiczeniami. Przewaga zależy więc od tego, z czym się porównuje.[5]
• Ból szyi. W metaanalizie 11 badań (677 osób) ból był mniejszy o 1,14 punktu niż w grupach kontrolnych - według autorów istotnie statystycznie, ale nie klinicznie; niepełnosprawność się nie różniła. W podgrupie z bólem umiarkowanym i silnym różnica wyniosła 2,06 punktu.[6]
• Klasyfikacja a czynniki psychospołeczne. U 84 osób z przewlekłym bólem szyi, ocenianych przez terapeutów z certyfikatem MDT, około 75% zaklasyfikowano jako derangement, a cechy sensytyzacji ośrodkowej miało 62% badanych. Autorzy wnioskują, że klasyfikacja MDT i czynniki biopsychospołeczne się nie wykluczają. To badanie przekrojowe, a nie badanie skuteczności.[7]

Na co zwrócić uwagę przy wyborze kursu

• Czy to oficjalna część programu? Tylko części A-D prowadzone przez oddział Instytutu McKenziego lub centralę są warunkiem egzaminu Cred. MDT. Warsztaty „na bazie metody McKenziego” spoza Instytutu do tego egzaminu nie prowadzą.[3]
• Kto prowadzi? Instytut wymaga od wykładowców dyplomu Diploma MDT.[3]
• Ile pracy z pacjentami? Zapytaj, ile czasu kurs przeznacza na badanie pacjentów pod okiem prowadzącego.
• Czy kurs mówi o czynnikach psychospołecznych? U osób z przewlekłym bólem szyi klasyfikacja MDT i cechy sensytyzacji ośrodkowej występowały razem, więc dobrze, gdy kurs uczy łączyć jedno z drugim. To kryterium redakcyjne.[7]

Przesiew w kierunku poważnej patologii opisujemy w artykule Czerwone flagi w fizjoterapii.

Ile trwa kurs McKenzie?+

Program składa się z części A-D, a w katalogu każda część trwa zwykle 4 dni. Po ukończeniu wszystkich czterech części można podejść do egzaminu Credentialling Examination.

Co daje egzamin Cred. MDT?+

Po zdaniu egzaminu Credentialling Examination można używać skrótu Cred. MDT. Do egzaminu prowadzą tylko oficjalne części A-D Instytutu McKenziego.

W jakiej kolejności robić części kursu McKenzie?+

Według Instytutu McKenziego część A jest pierwsza, a część D ostatnia. Części B i C można odbyć w dowolnej kolejności.

Czy metoda McKenziego działa w bólu krzyża?+

W metaanalizie z 2018 r. w ostrym bólu krzyża MDT nie różniła się od innych interwencji. W bólu przewlekłym była lepsza od samych ćwiczeń pod względem niepełnosprawności, ale nie od terapii manualnej z ćwiczeniami.