Kurs fizjoterapii stopy: badanie, terapia, wkładki

Na czym polega fizjoterapia stopy

Kursy fizjoterapii stopy dotyczą badania i terapii stopy, a część z nich także wkładek. Przegląd Cochrane z 2008 r. zaczyna się od stwierdzenia, że indywidualne wkładki (ortezy stóp) są powszechnie zalecane w leczeniu bólu stopy.[1]

Przy bólu pięty (przewodnik praktyki BJSM 2021) podstawą są taping, rozciąganie rozcięgna podeszwowego i indywidualna edukacja z poradą co do obuwia; przy niewystarczającej poprawie kolejnym krokiem jest fala uderzeniowa, a potem wkładki indywidualne.[2] Przy bólu rzepkowo-udowym (BJSM 2024) podstawą są ćwiczenia kolana, czasem także biodra, oraz edukacja, a gotowe wkładki są jedną z interwencji wspierających, dobieranych do pacjenta.[3]

Jak wygląda ścieżka kształcenia

Wspólnej ścieżki certyfikacji nie opisujemy, bo nie mamy sprawdzonych informacji o organizacji, która by ją prowadziła. W Polsce odrębnymi zawodami medycznymi są podiatra, wymagający studiów w zakresie podiatrii (co najmniej licencjat albo inżynier), oraz technik ortopeda.[4]

W programie specjalizacji w dziedzinie fizjoterapii (CMKP, aktualizacja z 10.11.2021) jest 24-godzinny kurs „Zaopatrzenie w wyroby medyczne, protezowanie i aparatowanie kończyn górnych, dolnych i tułowia”. Jego celem jest dobór zaopatrzenia ortopedycznego i współpraca z ortopedą i technikiem, a zakres obejmuje m.in. ortezy kończyn i obuwie ortopedyczne.[5]

Wkładki - co mówią dokumenty

Poniżej zebraliśmy, co mówią konkretne dokumenty (stan na 17 października 2026 r.). Nie oceniamy, co z nich wynika - to kwestia wykładni prawnej.

• Ustawa o zawodzie fizjoterapeuty (art. 4 ust. 2 pkt 5-7) wymienia zlecanie wyrobów medycznych zgodnie z przepisami wydanymi na podstawie ustawy refundacyjnej, ich dobieranie do potrzeb pacjenta i nauczanie posługiwania się nimi. Według art. 4 ust. 5 osoby, o których mowa w art. 4 ust. 4 pkt 3 i 4 (w uproszczeniu: część osób z tytułem licencjata albo technika fizjoterapii) nie mogą zlecać wyrobów medycznych.[6]
• Ustawa z 2023 r. o niektórych zawodach medycznych opisuje czynności podiatry jako związane z procesem leczenia schorzeń w obrębie stóp i ich profilaktyką, a technika ortopedy - jako czynności w zakresie zaopatrzenia ortopedycznego i w przedmioty ortopedyczne oraz środki pomocnicze.[4]

W razie wątpliwości co do zakresu uprawnień warto zapytać Krajową Izbę Fizjoterapeutów.

Co mówią badania i wytyczne

• Wkładki indywidualne przy bólu stopy (Cochrane 2008). W 11 badaniach (1332 osoby) były skuteczne w bolesnej stopie wydrążonej, bólu tyłostopia w reumatoidalnym zapaleniu stawów, bólu stóp w młodzieńczym idiopatycznym zapaleniu stawów i w bolesnym paluchu koślawym. Przy paluchu koślawym skuteczniejsza była jednak operacja, a w młodzieńczym zapaleniu stawów gotowe wkładki wypadły podobnie. Przy zapaleniu rozcięgna podeszwowego efekt był niejasny. Autorzy oceniają dowody jako ograniczone, a przegląd ma 18 lat.[1]
• Płaskostopie u dzieci (Cochrane 2022). W 16 badaniach (1058 dzieci) u zdrowych dzieci z płaskostopiem elastycznym bez bólu ani wkładki indywidualne, ani gotowe nie różniły się od samego obuwia; pewność dowodów była niska do bardzo niskiej. Autorzy piszą, że kosztowne wkładki indywidualne u dzieci bez bólu nie mają dowodów.[7]
• Płaskostopie u dorosłych (2021). Przegląd 12 badań, w większości niskiej jakości i dotyczących głównie ustawienia stopy i nacisków podeszwowych; autorzy piszą o braku dowodów.[8]
• Ból pięty (BJSM 2021). Wkładki indywidualne poprawiały ogólny ból krótkoterminowo (SMD 0,41; 95% CI 0,07-0,74) i średnioterminowo (SMD 0,55; 0,09-1,02); przewodnik umieszcza je jako dalszy krok po leczeniu podstawowym.[2]
• Ból krzyża (NICE NG59). Wytyczna, ostatnio aktualizowana 29 lipca 2026 r., zaleca, by nie oferować wkładek w leczeniu bólu krzyża z rwą kulszową lub bez niej.[9]

Na co zwrócić uwagę przy wyborze kursu

• Co kurs mówi o stopie dziecka? Według przeglądu Cochrane z 2022 r. u dzieci z płaskostopiem elastycznym bez bólu wkładki nie różniły się od samego obuwia.[7]
• Czy porównuje wkładki indywidualne z gotowymi? U dzieci i w młodzieńczym idiopatycznym zapaleniu stawów gotowe wkładki wypadały podobnie do indywidualnych.[7][1]
• Czy nie obiecuje leczenia bólu krzyża wkładkami? Wytyczna NICE NG59 tego nie zaleca.[9]
• Na jakiej podstawie absolwent ma wykonywać i zlecać wkładki? Przy kursach wykonywania wkładek zapytaj o to organizatora; dokumenty zebraliśmy wyżej.

WIADOMOŚCI KATEDRY

Daj znać, gdy Katedra ogłosi coś z dziedziny: inne specjalizacje

Prowadzimy własne szkolenia i webinary dla fizjoterapeutów. Zostaw adres, a napiszemy, gdy ogłosimy termin z tej dziedziny - nie częściej niż kilka razy w miesiącu. Adresu nie przekazujemy organizatorom z katalogu.